Co jest w środku Zamku Matsumoto? Donżon piętro po piętrze

Pięć Skarbów Narodowych, jedna trasa

Zamek to nie jeden budynek, lecz pięć — i wszystkie pięć są Skarbami Narodowymi. Daitenshu to główny donżon. Inui-kotenshu to mniejszy donżon po północno-zachodniej stronie. Watari-yagura to łącząca ich baszta. Tatsumi-tsukeyagura to baszta przybudówka po południowo-wschodniej stronie, a Tsukimi-yagura to baszta do oglądania księżyca. Zostały uznane za Skarb Narodowy 20 kwietnia 1936 roku i ponownie wyznaczone w 1952 roku na mocy Ustawy o ochronie dóbr kultury.

Nie powstały wszystkie naraz. Oficjalne stanowisko miasta Matsumoto głosi, że główny donżon, donżon Inui i baszta Watari powstały w latach 1593–94 za Ishikawy Kazumasy i jego syna Yasunagi, gdy wojna wciąż była realną perspektywą. Baszty Tatsumi i Tsukimi dodano około 40 lat później, w czasie pokoju. Zmianę czuć podczas zwiedzania: najpierw grube mury i otwory strzelnicze, potem otwarte boki i lakierowane balustrady.

Ponieważ budynki są połączone, zwiedzanie odbywa się jako jedna ciągła trasa. Wchodzisz przez basztę Watari i wspinasz się na sześć pięter głównego donżonu; dwie późniejsze baszty są z nim połączone w ramach tego samego zwiedzania. Sam mały donżon Inui jest na razie w dużej mierze niedostępny. Jego pierwsze i drugie piętro są zamknięte po ocenie sejsmicznej, a trzecie i czwarte piętro i tak są zwykle zamknięte.

Wejście: Kuromon, schody Watari i twoje obuwie

Do strefy płatnej prowadzi tylko jedna droga: brama Kuromon po południowej stronie. Czerwony most Uzumibashi, który widzisz na zdjęciach, jest zamknięty, więc nie kieruj się w jego stronę. W środku przechodzisz przez Ogród Honmaru do wejścia do donżonu. Z e-biletem na określoną godzinę wchodzisz przez wejście e-biletowe w kasie Kuromon i ponownie okazujesz kod QR przy wejściu do donżonu. Najpierw zrób zrzut ekranu, ponieważ zasięg telefonu bywa słaby w tłumie.

W ruchliwe dni donżon ma własną kolejkę. Oficjalna strona pokazuje aktualny czas oczekiwania, a podczas Golden Week i Obon wstęp do donżonu jest ograniczany ze względów bezpieczeństwa, a kolejka biegnie wyznaczoną trasą przez ogród. Bilet na określoną godzinę oszczędza ci kupowania w kasie w dniu wizyty. Nie pozwala jednak wyprzedzić kolejki do donżonu.

Do donżonu wchodzisz po kamiennych stopniach baszty Watari. Przy wejściu dostajesz torbę na obuwie, ponieważ całe wnętrze zwiedza się bez butów, a buty nosisz ze sobą przez całą trasę. Pakuj się lekko. Szafki na monety w Ogrodzie Honmaru mieszczą małe torby, a sklep zajmie się większymi, o ile nie ma w nich nic wartościowego ani tłukącego się.

Pierwsze piętro: otwory do zrzucania kamieni i korytarz wojowników

Pierwsze piętro nadaje ton. Z zewnątrz elewację pokrywają czarne lakierowane deski, a powyżej biały tynk; ściany tutaj i na piętrze wyżej mają około 29 cm grubości. Wypatrujcie otworów do zrzucania kamieni — przejść, przez które obrońcy mogli razić każdego u stóp murów. Zamek ma ich łącznie 11, a do tego 115 strzelnic na broń palną i łuki.

Wokół podwyższonego centralnego rdzenia biegnie musha-bashiri, korytarz wojowników, który pozwalał żołnierzom szybko docierać tam, gdzie mury były zagrożone. Na tym piętrze eksponowane są także belki wymienione podczas remontu w epoce Shōwa, dzięki czemu można zobaczyć dawną drewnianą konstrukcję na wysokości oczu, a nie nad głową.

Podłogi są gładkie, wytarte drewno. W skarpetkach idźcie raczej spokojnie niż pośpiesznie i uważajcie na podnóże pierwszych schodów.

Drugie piętro: muzeum broni z zamkiem skałkowym

Na drugim piętrze mieści się Matsumoto Castle Matchlock Gun Museum. Jego trzon stanowi darowizna od Akabane Michishige i Kayoko: 141 muszkietów z zamkiem skałkowym oraz zbroje, z których część jest prezentowana.

To najlepsze miejsce w donżonie, by zrozumieć, dlaczego zamek wygląda tak, jak wygląda. Wewnętrzna fosa ma około 60 m szerokości, co odpowiadało skutecznemu zasięgowi muszkietu z zamkiem skałkowym, a strzelnice w otaczających was murach powstały dokładnie dla tej broni. Odwiedźcie zamek wiosną lub jesienią, a możecie też trafić na pokaz strzelania z muszkietu.

To piętro zwykle wszystkich spowalnia. Jeśli kolejka za wami jest długa, wybierzcie kilka eksponatów do dokładnego obejrzenia, a potem ruszajcie dalej. Przed wami jeszcze sporo wspinaczki.

Trzecie piętro: ukryte piętro

Z zewnątrz nigdy nie zgadlibyście, że trzecie piętro istnieje. Jest wciśnięte pod drugi dach, całkowicie bez okien — dlatego nazywa się je ukrytym piętrem. Donżon pokazuje pięć poziomów dachu, ale kryje sześć pięter, a to jest właśnie to, które dachy zasłaniają.

W czasie wojny służyło do przechowywania zapasów i jako schronienie. Dziś jest mroczne, z niskim sufitem i ciche — naturalna pauza między stromymi biegami schodów. Dajcie oczom chwilę na przyzwyczajenie, zanim wejdziecie na kolejne schody, zwłaszcza jeśli przyszliście właśnie z jaśniejszego piętra poniżej.

Warto zauważyć, czego tu nie ma. Na ścianach nie ma nic do czytania ani żadnego widoku do podziwiania — i o to właśnie chodzi. Piętro, którego żaden napastnik nie mógł zobaczyć z zewnątrz, było bezpiecznym miejscem do przechowywania zapasów i ludzi; stojąc w nim, łatwiej wyobrazić sobie donżon jako działającą twierdzę, a nie muzeum.

Czwarte piętro: komnata pana zamku i schody o nachyleniu 61°

Na czwartym piętrze znajduje się gozasho, komnata pana zamku. To przestrzeń przeznaczona dla właściciela zamku, a nie dla jego żołnierzy, i sprawia wrażenie bardziej dostojnej niż piętra poniżej.

To tutaj wspinaczka staje się naprawdę wymagająca. Znajdujące się tu schody są najstromsze w całym donżonie — ich nachylenie wynosi około 61° — i prowadzą przez kondygnację o wysokości niemal 4 m. Stopnie są wąskie, a podstopnice wysokie, więc wchodź zwrócony twarzą do schodów, z ręką na poręczy. Ze względów bezpieczeństwa fotografowanie przy schodach jest zabronione, więc odłóż telefon, zanim zaczniesz wspinaczkę.

Pamiętaj, że tą samą drogą będziesz schodzić. Zejdź powoli i nie pozwól, by osoby za tobą narzucały ci tempo.

Piąte piętro: sala narad i filar ze śladami lin

Piąte piętro pełniło funkcję sali narad, gdzie w czasie wojny gromadzili się wyżsi wasale. W przeciwieństwie do ukrytego piętra ma okna z każdej strony, dzięki czemu dowódcy mogli jednocześnie obserwować wszystkie podejścia.

Odszukaj filar po północnej stronie. Mówi się, że nosi ślady lin używanych podczas remontu w epoce Meiji w latach 1903–1913, gdy przechylony donżon został wyprostowany. Traktuj to raczej jako opowieść niż dowód, ale to uroczy szczegół, którego warto poszukać — i który prowadzi wprost do mieszkańców, którzy uratowali ten budynek.

Dzięki oknom ze wszystkich stron widok zaczyna się tu otwierać na fosy i miasto. Długą chwilę na podziwianie zachowaj na piętro wyżej, gdzie panorama sięga ponad miastem aż po góry, a wspinaczka jest wreszcie za tobą.

Szóste piętro: chram księżyca, belki hanegi i Alpy

Najwyższe piętro to nagroda za około 140 stopni. Znajduje się tu chram poświęcony Nijūrokuya, bóstwu księżyca w 26. noc, czczonemu przez ród Toda od 1617 roku.

Spójrz w górę, a zobaczysz hanegi — belki dachowe promieniujące od środka, które podtrzymują najwyższy dach. To jeden z najwyraźniejszych widoków na to, jak zbudowany jest donżon. Cały budynek waży około 1000 t i stoi na 16 podporach z pni choiny.

Teraz podejdź do okien. Matsumoto to zamek na równinie, położony 590 m n.p.m., i stąd widok rozciąga się ponad miastem aż po Północne Alpy. Zimą śnieg na górach rysuje się za miastem.

Najwyższe piętro szybko się zapełnia. Rzuć okiem, a potem zacznij schodzić, aby osoby wchodzące za tobą też mogły zobaczyć.

Baszty z czasów pokoju: Tatsumi i Tsukimi

Po zwiedzeniu głównego donżonu docierasz do dwóch baszt dodanych w czasie pokoju, około 40 lat po donżonie: Tatsumi-tsukeyagura, południowo-wschodniej baszty przybudówki, oraz Tsukimi-yagura, baszty do oglądania księżyca.

Tsukimi-yagura ma ciekawszą historię. Lord Matsudaira Naomasa rozpoczął jej budowę w 1633 roku z myślą o planowanej wizycie sioguna Tokugawy Iemitsu w 1634 roku. Wizyta nigdy nie doszła do skutku. Pozostała sala otwarta z trzech stron, z usuniętymi przesuwnymi drzwiami, aby można było podziwiać księżyc, z cynobrową lakierowaną balustradą wokół krawędzi i zakrzywionym sufitem w kształcie dna łodzi.

To przeciwieństwo wojennych pięter donżonu: żadnych strzelnic, tylko powietrze i światło. Stań na chwilę przy balustradzie i spójrz wstecz na czarny donżon, który właśnie zwiedziłeś.

Jedna uwaga na jesień 2026. Od 24 sierpnia do 31 października zamek prowadzi prace konserwacyjne lakieru. Wnętrze donżonu jest otwarte jak zwykle, ale do części Tsukimi-yagura nie można wejść, dopóki lakier schnie.

Zasady wewnątrz, potrzebny czas i kto powinien się zastanowić

W donżonie nie ma windy ani udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami. Czeka cię wspinaczka około 140 stopni na szóste piętro po wąskich, stromych schodach z wysokimi stopniami. Wózki inwalidzkie nie mogą wjechać do donżonu, choć w kasie Kuromon i na dwóch parkingach wypożyczane są bezpłatnie wózki inwalidzkie do poruszania się po terenie, bez rezerwacji.

W donżonie nie ma toalet, więc skorzystaj przed wejściem do kolejki: dostępna toaleta znajduje się w Ogrodzie Honmaru, a dwie w parku. Wózki dziecięce zostają na zewnątrz, w biurze zarządzania lub przy wejściu do donżonu. Zwierzęta nie są wpuszczane do ogrodu ani do donżonu, nawet w transporterach; certyfikowane psy asystujące są akceptowane po wcześniejszym kontakcie. Zakaz zdjęć przy schodach, zakaz jedzenia w Ogrodzie Honmaru, zakaz palenia i zakaz używania dronów.

Przewodnik zamkowy podaje średni czas zwiedzania wnętrza na 45 do 60 minut. W spokojny dzień można przejść w 30 do 40 minut. W tłoczny dzień należy liczyć się z około godziną, plus czas oczekiwania w kolejce do wejścia do donżonu.

Kto powinien się zastanowić? Jeśli schody są dla ciebie trudne, 61-stopniowy ciąg i zejście z powrotem to prawdziwe wyzwanie, a nie ma innej drogi w górę. Rodziny z bardzo małymi dziećmi powinny wiedzieć, że wniesienie i zniesienie małego dziecka po tych schodach, z butami w torbie, jest męczące i wymaga ostrożności. Dzieci do 5 lat wchodzą bezpłatnie i nie potrzebują żadnego biletu, więc jeden dorosły może poczekać z nimi w ogrodzie, podczas gdy pozostali się wspinają.

Jak dwóch obywateli uratowało donżon

Zamek, na który się wspinasz, niemal nie przetrwał. W 1872 roku wystawiono go na aukcję. Ichikawa Ryōzō od 1873 roku zorganizował wewnątrz zamku pięć wystaw i dzięki nim odkupił budowlę.

Na przełomie stulecia zamek przechylał się. W 1901 roku Kobayashi Unari założył towarzystwo ochrony zabytków, które zebrało środki na remont, a renowacja z lat 1903–1913 wyprostowała budowlę. To właśnie te prace ma podobno w pamięci filar na piątym piętrze.

Nie wszystko przetrwało. Pałac Honmaru spłonął w 1727 roku i nigdy go nie odbudowano, a brama Kuromon, którą wszedłeś, jest rekonstrukcją z 1960 roku. Pięć obiektów wpisanych na listę Skarbów Narodowych to wszystko, co pozostało z pierwotnego zamku, i dzięki tym dwóm mężczyznom wciąż możesz przejść przez wszystkie sześć kondygnacji. Wychodząc, warto pamiętać, że budowla przetrwała, ponieważ mieszkańcy miasta uznali, że warto ją zachować.